متن سخنرانی عبدالرحيم غفوری

                     اهميت ادبيات در آموزش زبان مادری در غربت

اگر صفحهء زبانهای مادری دری و پشتو را باز کنيد، دربارهء زبان مادری چنين می خوانيد:

• زبان مادری برای هويت و اعتماد به نفس طفل، اهميت فراوان دارد.
• زبان مادری برای توانايی و يادگيری طفل بناء شده است.
• طفل زبان دوم و مضامين ديگر را آسانتر ياد ميگيرد.
• داشتن افراد زياد چند زبانه در يک جامعه امتياز بزرگی به حساب ميآيد.

آری در اين شکی نيست، اما غرض من اثبات اين حقيقت مسلم نيست که بخواهم راجع به جايگاه و ارزش زبان مادری حرفی بزنم، من با اين مقدمه نيتی ديگری دارم، چرا که ما با تمام شناخت بالای که همه در اين خصوص داريم، رغبت و ميلی آنچنانی به آموختن ، وحفظ آن نشان نمی دهيم، ومن بر خلاف نظریات معمولی که در اين باب وجود دارد، که مثلا والدين در زمينهء آموزش زبان مادری، فعاليت آنچنانی ندارند و يا بعضا نسبت به آن بی تفاوتند و يا اينکه تعدادی آنرا نفی می کنند، اعتقاد دارم که برخورد سرد ، بی تفاوتانه و يا بعضاً بدتر از آن فقط به دليل نداشتن يک متود و روش درستی برای حفظ ، آموختن زبان مادری، اعمال ميشود نه چيزی ديگری چون ايمان دارم که همه ء والدين قلباً علاقه دارند که فرزندانشان به زبان مادری خود با تسلط کامل صحبت کنند ، زبانی که از لحاظ عاطفی برای والدين نزديک تر و از لحاظ تکنيکی قضيه ممکن تر و راحت تر است چی تقريباً اکثر والدين به اندازه فرزندان خود زبان کشور ميزبان را نمی توانند، بياموزند و بر آن تسلط داشته باشند، و لذا فرزندی که با زبان مادری خود راحت صحبت می کند، باعث اعتماد به نفس والدين می گردد و آن ها خود را بازنده احساس نمی کنند.

پس با اينهمه چرا کاری از پيش برده نمی توانيم؟ من در مدت پنج سال کارم به عنوان معلم زبان مادری و از طرفی به حيث علاقمند به ادبيات دری ، بسيار به اين مهم انديشيدم ولی در اين اواخر پس از آغاز به کار پروژه ام در تربيت معلم استکهلم، به ويژه گیی تازه ء دست يافته ام که البته برای من شايد تازه بوده و يا در مقياس کار من. اميدوارم با همکاريی شما عزيزان، اين فرضيه را به يک روش کارا مبدل نموده و از آن بهر ببريم.

همواره زيبايی جايگاه خاص خود را دارد و همين زيبايی است که باعث جاذبه و کشش ميشود و انسان با علاقهء فراوان به دنبال کاری ميرود و مسألهء را پی می گيرد. ادبيات جلوهء زيبای از فرهنگ است و اين جلوه ء زيبااست که به زبان مادری که روزگاری صرفاً برای مفاهمه و رفع مشکلات روزمره، استفاده ميشد و بس، جايگاه ديگری، و جاذبه ء ديگری می بخشد.

و لذا وقتی باور داريم که زبان مادری شاخصه ء کلتوری و فرهنگی يک ملت است، هويت ملی است،
نه تنها بخاطر اينکه ما با آن افاده و تفهيم می کنيم، نه تنها بخاطر آنکه همه مردم ما آنرا می فهمندو بر آن تسلط دارند که البته اينها بجای خود ارزشناک هستند، اما بخاطر جلوه های زيبا و پر کشش ادبيات است که زبان ، شاخصه ء کلتوری ملتی ميشود هويت فرهنگی افراد جامعه را تشکيل می دهد، و آثار ماندگار تاريخی را بوجود مياورد و باعث بالندگی جامعه و کشوری ميشود.

پس ما اگر به جای تأکيد بر آموزش صرف زبان و آنهم ، متأسفانه بايد بگويم با روش های متفاوت سليقه ای و بعضاً غير اصولی که بيشتر باعث دلزده گی دانش آموز و علاقمند به زبان آموزی ميشود، بر جلوه های ادبی زبان تأکيد کنيم، ثمر بهتر و بيشتری بدست مياوريم. پس بيايد تا دست بدست هم داده، با استفاده از اين زيبايی ها ادبی ، بعنوان يک وسيله جذاب و پر کشش برای ازدياد علاقه ء فرزندان مان، به آموزش زبان مادری، استفاده نيکوی بنماييم.

و تأکيد من بنابر اين اصل که مدتها قبل، برای بشر به اثبات رسيده است، ميباشد که: هيچکاری بدون علاقه بجای نمی رسد و هر چيزی ولو مهم، علاقهء انسان را خود بخود، بر نمی انگيزد، پس به ويژه گی هنر و ادبيات، توجه بيشتری نمايم چی هنر و ادبيات، خود بمثابه ء زبان مادری تمامی انسان ها است، وآن نيز، بخاطر ويژه گی تحرک بخش، دلپذير و جذابش است که انسان ذاتاً به طرف آن کشيده ميشود، نه با فشار و اجبار بلکه با علاقه فراوان و برای آرامش روحی و روانی.
و برنامهء امروز ما نيز تلاشی اســــت در اين راستا و ما در همين آغاز، شاهد اين تأثير هســـتيم و لذا به نتيجهء آن نيز باورمند.

با تشکر از توجه شما

نظر بدهید