گهشتنامهی لاس هیدایهتی له سویدهوه بۆ ڕۆژههڵاتی كوردستان
من ناوم لاس هیدایهتییه و تهمهنم ده ساڵه ، له پۆلی پێنجهمی سهرهتایی له قوتابخانهی (خیلیهبو) له شاری ڤێستهرۆس دهخوێنم. لهوڵاتی سوید له ئاوارهیی له دایك بووم. ههفتهی جارێك وانهی زمانی كوردی دهخوێنم. ئهم ساڵ له پشووی هاویندا لهگهڵ باوكم و دایكمدا سهردانی كوردستانمان كرد. گهشتنامهكهم بریتی بوو له وڵامدانهوهی ئهو كۆمهله پرسیارهی مامۆستای زمانی كوردی له دهفتهرێكدا بۆی نووسیبوومهوه ،
بێكهس یهكێكه له شاعیره ناسراو و نیشتمانپهروهرهكانی كورد. بێكهس شاعیرێكی ئازا و چاونهترس و كۆڵنهدهر بووه. بێكهس ناوی فایهق كوڕی عهبدوڵڵا بهگه، بنهماڵهكهیان له قهڵاچوالانهوه هاتووهته سلێمانی.بێكهس له ساڵی 1905 ی زاینیدا له گوندی سیتهك له دایكبووه. سیتهك دێیهكه ، بیست كیلۆمهتر له باكووری ڕۆژههڵاتی شاری سلێمانییهوهیه. بێكهس دوو ساڵ تهمهنی له سیتهك بهسهر دهبات،
دهزگای گهشهپێدانی قوتابخانهكان له 30 و 31 مانگی ئاگوستی كۆنفرانسێكی بۆ گرووپی سایتهكانی پرۆژهی زمانی دایك و بهڕێوهبهر و بهرپرسی سایتهكان ، له شاری تالینی ، پایتهختی وڵاتی ئێستلاند سازكرد. زیاد له ههشتا مامۆستای زمانی دایك و ده بهڕێوهبهر و بهرپرس بهشداری كۆنفرانسهكهیان كرد.
سوارهی ئێلخانیزاده یهكێكه له شاعیره هاوچهرخهكانی كورد.سواره كوڕی ئهحمهد ئاغای ئێلخانیزادهیه و له خێڵی دێبۆكرییه. له ساڵی 1937 ی زایین، له گوندی تورجان، له كوردستانی ڕۆژههڵات له دایك بووه.
من ناوم لاس هیدایهتییه و تهمهنم ده ساڵه ، له پۆلی پێنجهمی سهرهتایی له قوتابخانهی (خیلیهبو) له شاری ڤێستهرۆس دهخوێنم. لهوڵاتی سوید له ئاوارهیی له دایك بووم. ههفتهی جارێك وانهی زمانی كوردی دهخوێنم. ئهم ساڵ له پشووی هاویندا لهگهڵ باوكم و دایكمدا سهردانی كوردستانمان كرد. گهشتنامهكهم بریتی بوو له وڵامدانهوهی ئهو كۆمهله پرسیارهی مامۆستای زمانی كوردی له دهفتهرێكدا بۆی نووسیبوومهوه ،
بێكهس یهكێكه له شاعیره ناسراو و نیشتمانپهروهرهكانی كورد. بێكهس شاعیرێكی ئازا و چاونهترس و كۆڵنهدهر بووه. بێكهس ناوی فایهق كوڕی عهبدوڵڵا بهگه، بنهماڵهكهیان له قهڵاچوالانهوه هاتووهته سلێمانی.بێكهس له ساڵی 1905 ی زاینیدا له گوندی سیتهك له دایكبووه. سیتهك دێیهكه ، بیست كیلۆمهتر له باكووری ڕۆژههڵاتی شاری سلێمانییهوهیه. بێكهس دوو ساڵ تهمهنی له سیتهك بهسهر دهبات،
بهرزان دهلۆ تهمهنی سێ ساڵهو له ئاوارهیی ، له سوید له دایكبووه. یهكێك له ئاواتهكانی ئهوهیه شهڕوشۆڕ و چهوسانهوه كۆتایی پێی بێت و ئاشتی باڵ بهسهر ههموو جیهاندا بكشێنێت، بهشكو ئهمیش بتوانێ بۆ كوردستان بگهڕێتهوهو لهگهڵ هاوڕێ كوردهكانیدا بتوانن دوور لهشهڕوشۆڕ و كوشتنوبڕین ، ژیانێكی منداڵانهی ئاسوده بژین. ههر بهو خهیاڵهوه ڕۆژێك له باخچهی ساوایانی گهڕهكهكهیان ( گهڕهكی پێتشبێری له ڤێستهرۆس ) لهگهڵ چهند
عهبدولرهحمانی شهرهفكهندی، كوڕی مهلا محهمهد له ساڵی 1920 دا له ناوچهی مهاباد لهدایك بووه. خوێندنی له مزگهوتهكانهوه دهست پێكردووه ، بهڵام بارودۆخی سیاسی دوای تێكچوونی كۆماری كوردستان بۆته هۆی ئهوهی كه ههژار له تهمهنی 24 ساڵیدا ئاوارهی عیراق بێت. دوای ماوهیهك بۆ وڵاتی لوبنان كۆچی كردووه و دوو ساڵ لهوێ ژیاوه ، پاشان چۆته
بزانه چییه ؟ خۆشه مهتهڵم
مامۆستای گۆرانیبێژ عهلی مهردان كوردێكی دڵسۆز و خاوهنی ههستێكی پاكی كوردایهتی بوو. ههتا ڕۆژی كۆچكردنیشی، كه سوێندی بخواردایه، ههر به كوردستان سوێندی دهخوارد. عهلی مهردان ساڵی 1904 له شاری كهركووك له باشووری كوردستان لهدایكبووه، خاوهنی گۆرانی و نهوای ڕهسهنی كوردی بووه. ئهو توانی سهدان مهقامی كوردی بهزیندویی ڕاگرێ و دهستی چهندهها لاوی كوردی بههرهداری گرت و هانیدان و پێیگهیاندن.
گۆران شاعیرێكی ههست ناسك و ناسراوی كورده. گۆران ناوی عهبدوڵا كوڕی سڵێمان بهگی كوری عهبدوڵا بهگه. گۆران له ساڵی 1904دا له ههڵهبجه له دایك بووه. كاتێ گۆران تهمهنی چوارده ساڵ بوو، باوكی دهمرێ، به ماوهیهكی كهم دوای مردنی باوكی، لهساڵی 1921دا موحهمهد بهگی برای دهكوژرێ. لهبهر ئهوه گۆران واز له خوێندن دههێنێ و بۆ دابینكردنی ژیانی خۆی و دایكی دهست به كاركردن دهكا. گۆران له نێوانی ساڵهكانی 1925 تا 1937 له ناوچهی ههڵهبجه و ههورامان كاری مامۆستایی دهكا.
