Öğretmenlerle yapılan söyleşilerde aşağıdaki sorular yöneltilmiştir:

1. Anadili eğitimi niçin gerekli?

2. Anadili eğitiminin geliştirilebilmesi için ne tür değişiklikler yapılabilir?

3. Anadili öğretmeni olarak, çalışma koşullarınız için neler söyleyeceksiniz?
    

Merih Berktan (Kvarnbyskolan, STOKHOLM)

1. Bence anadilini diğer dil eğitimlerinden daha farklı kılan özelliği ve gerekliliği ''ana'' önekinde kendini açıklıyor. Çocuğun kişilik gelişiminde duygular ne kadar gerekliyse anadilini öğrenmesi de o kadar gerekli.
    

2. Anadili eğitimi, öğretmenlik yaptığım yaklaşık 30 yıl içinde İsveç eğitim politikaları ve ekonomisiyle orantılı olarak türlü şekillere girdi. Bu konuda yapılan araştırmalarda, anadili eğitiminin öneminin altı çizilse de uygulamalarda hep eksiklik ve yanlışlıklar yapıldı.
   Son durum ise, çocuğa haftada 60 dakika anadili eğitimi görme hakkı tanıyor. Zaman engeline takıldığımız müddetçe yapılacak değişiklerin pek faydası olacağını sanmıyorum.
    

3. Gezgin (ambulerande) öğretmenlerin çalışma koşullarını düşünüp karamsarlıktan kurtuluyorum. Tek okulda çalıştığım için şanslı olmalıyım.

Affan Dağaşan (Lund)

1.	Dil öğreniminde dört ana unsur vardır. Bunlar sırasıyla: 1. Duyma, 2.Konuşma, 3. Okuma ve 4.Yazma... Okula gitmeden de insanlar anadilini duyup konuşarak öğrenirler. Ama, okuma ve yazma ise okulda öğrenilir. Eğer çocuğun anadilinde okuyabilmesini ve yazmasını istiyorsak bu nedenle okulda ANADİLİ EĞİTİMİ, gerekli hale gelmektedir.
Eğer çocuğun, günlük konuşma dışında, anadilinde kitabı bilgilerle tanışmasını istiyorsak, anadili eğitimi yine gereklidir.

2. İki dilli büyüyen çocukların zekalarının tek dille büyüyen çocuklardan daha fazla geliştiği, daha kapsamlı düşünebildiği ve yabancı dilleri daha kolay öğrendikleri ABD'de yapılan bir araştırmada ortaya konmuş. Bu avantajları göz ardı etmek
   istemiyorsak, anadili eğitimi bir gerekliliktir. Üstelik anadili bir zenginlik ve nimettir.
   Anadili eğitimine su veya bu nedenle "hayır" demek, bu zenginliğe ve nimete burun kıvırmak demektir. Eğer anadilini, bir dil olarak görüyorsak, her dil gibi onun da, bir disiplin içersinde öğrenilmesi gerekmektedir. Bu disiplinin yeri de okuldaki eğitimdir.

3. Bildiğim kadarıyla, anadili eğitimi İsveç içinde bölgeden bölgeye, belediyeden belediyeye bazı yapısal değişiklikler göstermektedir. Örneğin eğitimin saatleri, öğrenci gruplandırmaları gibi konular okul yöneticileri veya belediyelerin eğitim politikacılarının konuya yaklaşımına bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. 1989’dan bu- yana Lund Belediyesine bağlı okullarda çalışan öğretmen olarak şunu söyleyebilirim: Lund’da eğitim politikasını belirleyen politikacıların, anadili eğitimine yaklaşımları, genellikle olumlu olmuştur. Ve ciddi bir anadili eğitimi planlamasıyla, Lund Anadili Eğitimi İsveç’te birçok belediyeye örnek olmuştur. Burada çok önemli bir konu vardır. İYİNİYET. Lund’daki politikacılar anadili konusuna hep iyi niyetle yaklaşmışlardır.

4. İyi niyet söz konusu olunca, çalışma koşulları da bu iyi niyetten nasibini alıyor.

İsmail Öztürk (Knytbyskolan, STOKHOLM)

1. Aile içinde iletişim sağlayabilmek için.
   Ülkesi ile iletişimini sağlayabilmek için.
   Kendi kültürünü inceleyebilmek, koruyup varlığını sürdürebilmek ve kendisinden sonra gelecek olanlara aktarabilmek için.
   İkinci bir dili daha kolay öğrenebilmek için.
   Sağlıklı bir kimliğe (kişilik) sahip olabilmek için.

2. Anadili dersleri zorunlu olmalı.
   Anadili dersleri şema içinde olmalı.
   Anadili dersleri süresi uzatılmalı.
   Dernekler bu konuda çalışma yapmalı.
   Ana- babalar çocuklarını özendirmeli ve onların eğitimlerini yakından izlemeli. Bunu için veliler bilgilendirilmeli.
   Çok kitap okunmalı.
   Her yaz tatilinde Türkiye’ye gidilmeli ve orada dil ile ilgili çalışmalar yapılmalı.
   Eğitici filmler izlenmeli.
   Kültürel etkinliklere hız verilmeli (tiyatro vs.)
   İki dilli sınıflar (yeterli sayıda öğrenci varsa) açılmalı ve bu sınıfların başarılı olmaları için sürekli kontrol altında tutulmalı ve zaman zaman başarı testleri yapılmalı.
   Okul yöneticileri anadili eğitimine yeterli desteği sağlamalı. Kimi yöneticiler anadilinin önemini kavrayamamakta ya da bilinçli olarak engellemektedirler. Böyle yöneticiler üst makamlarca uyarılmalı.
   Okul yönetimleri, deneyimli anadili öğretmenleri ile işbirliği yapmalı.
   Anadili eğitimi, uzmanların ortaya koyduğu gerçekler doğrultusunda programlanmalı. Halen uygulanmakta olan çeşitli yöntemler kontrol edilmeli, üzerlerinde tartışılmalı, sürekli rapor tutulmalı ve en doğru yol bulunarak uygulamaya koyulmalı.

3. Anadili derslerinin şema dışında olması, bu derse karşı olan ilgiyi azaltmaktadır. Gelen öğrenciler de genelde yorgun olmaktadırlar ve bu da verimi azaltmaktadır. Anadili derslerinin şema dışı olması, yöneticilerin bu derse gerçek önemi vermemesinden kaynaklanmaktadır. Yöneticilerin bu konumu, onlarla sağlıklı bir işbirliğini mümkün kılmamaktadır. Anadili derslerine karşı olan öğretmenler ve yöneticiler vardır. Bu, açık bir şekilde belirtilmemekle beraber, davranış ve uygulamalar bunu kanıtlamaktadır. Dersleri İsveççe olarak izleyemeyen öğrencilerin anadilinde bu dersleri okuma hakları vardır. Bazı sınıf öğretmenleri, bu durumu göz ardı edip bu çocukların destek dersleri almaları için başvuruda bulunmamaktadır. İşin en üzücü yönü, yöneticilerin, ekonomik nedenleri ileriye sürerek destek derslerini mümkün olduğu kadar azaltmaktadırlar.
   Araştırmalar, anadilinin, başka bir dili öğrenmede çok önemli rol oynadığını göstermektedir. Ancak bazı yöneticiler, bu araştırmaları ciddiye almamaktadırlar. Bu nedenle de anadili ve destek derslerinde büyük ölçüde kısıtlamaya gitmektedirler. Irkçılık düzeyinde davranışta bulunan personel vardır.